Steps and Stones Manzara, tarih ve hafıza arasında müzik
Alsas’taki Trois Châteaux’dan Valais’nin kaya oluşumlarına ve Belle Époque Paris’ine uzanan müzikal ve sinematografik bir yolculuk.
▶Dört bölümlü senfoni albümün merkezini oluşturur.
Steps and Stones, mekânlar, manzaralar ve tarihî imgelerle karşılaşmalardan doğan altı besteyi bir araya getirir. Albüm Le roi et ces trois chateaux ile başlar, Sinvalaisphonie ile Valais’ye gider ve Paris Walks ile 1896–1900 Paris’inde sona erer.
“Steps” yürüyüşü, tarih içindeki hareketi ve müzik dünyaları arasındaki geçişi; “Stones” ise kale duvarlarını, Valais kaya piramitlerini, Matterhorn’u ve Paris mimarisini anlatır.
Albümün birliği kesintisiz bir öyküden değil, ortak bir sanatsal yaklaşımdan doğar: görünen yerler ses, hareket ve hafızaya dönüşür. Kale bölümleri Orta Çağ tarihi ve hayalî iktidarla karşılaşır; Sinvalaisphonie Valais’deki jeolojik biçimleri, kaya oluşumlarını ve dağları gizemli anıtlar gibi ele alır; Paris Walks erken dönem filmlerini günümüz piyano bestesiyle buluşturur.
Taş zamanı saklar. Müzik onu yeniden harekete geçirir.
Steps and Stones albümündeki altı parça
No.
Başlık
Müzikal ve görsel dünya
1
The King and These Three Castles – The King
Eguisheim üzerindeki üç kale, uzak ve görkemli siluetler olarak görünür.
2
The King and These Three Castles – Becoming the Pope
Hareket, yükseliş ve daha sonra IX. Leo olacak Bruno’nun tarihî izi.
3
The King and These Three Castles – Enforcing Celibacy
Hohentwiel: üç kaleden biri değil, tarih ve direnişin güçlü bir işareti.
4
The King and These Three Castles – The King and the Pope
Kış manzarasındaki Hohentwiel, anıtsal son görüntüye dönüşür.
5
Sinvalaisphonie
Alp kaya biçimleri, Pyramides d’Euseigne ve Matterhorn.
6
Paris Walks
Solo piyano, Belle Époque Paris’inin restore edilmiş filmlerine eşlik eder.
Albümün merkezi: bu kral ve bu üç kale
Fransızca ces “bunlar” demektir; başlık, müzik yazılırken Alsas manzarasının üzerinde duran tam da bu üç kaleye işaret eder. Kral belirli bir tarihî kişi değildir. Geçmiş iktidarı, bir zamanlar kalelerde yaşayanları ya da harabelerde hem var hem erişilmez olan tarihin kendisini simgeleyebilir.
Kaleler gerçektir. Kral müzikte doğar.
Tarihsel bir yeniden anlatım değil
Senfoni üç kalenin tarihini kronolojik olarak anlatmaz ve her kaleye ayrı bir bölüm ayırmaz. Harabeler; güç ve fanilik, yakınlık ve uzaklık, hafıza ve hayalden oluşan içsel bir manzaraya dönüşür.
Dört bölüm ilk bakıştan harekete ve içe dönüşe, oradan anıtsal son görüntüye uzanır. Kısa motifler belirir, kaybolur ve değişmiş bir açıdan geri gelir.
Dört bölüm
I
Manzara açılır
İlk bölüm fa minörde ağır ve görkemli başlar. Koyu yaylı renkleri ve nota tekrarları kaleleri uzaktaki bir siluet gibi gösterir. Film Wahlenbourg, Dagsbourg ve Weckmund’u gösterir; Dagsbourg, geleceğin papası IX. Leo ile bağlantılıdır.
En uzun bölüm çoğunlukla salınan 6/8 ölçüsündedir. Birinci bölümden 4/4 bir motif akışın üzerine biner: Alsas ve Roma, dünyevî köken ve ruhani otorite, manzara ve tarih.
Volkanik kaya üzerindeki bu büyük kale üç Alsas kalesinden biri değildir. Yine de kaybolmuş imparatorlukların, dirençli gücün ve hiçbir egemenliğe bütünüyle boyun eğmeyen mirasın simgesine dönüşür.
Finalde topluluk altı sesten sekiz sese büyür. 9/8 geniş bir salınım yaratır, dinamik fff’ye ulaşır. Karla kaplı duvarlar ve buzlu kuleler kaleyi zamanın neredeyse hayaletimsi bir anıtına dönüştürür.
Fa minör dört bölümü birbirine bağlar ve tarih bilinci taşıyan koyu temel rengi verir. Yalnızca melankolik değildir; ritim, dinamik ve çalgılamaya göre gizemli, dramatik, arkaik ya da anıtsal duyulur.
Bölüm
Tonal ağırlık
Karakter
I
Fa minör → Do majör → Fa minör
Görkemli, karşıt, sonunda uzaklaşan
II
Do majör → Fa minör/La bemol majör → Do majör
Hareketli, daha aydınlık, dolaşan
III
La bemol majör renkli Fa minör
İçe dönük, hatırlayan, akıcı
IV
Fa minör
Yoğun, anıtsal, güçlü
Do majör daha aydınlık bir karşı dünya kurar; La bemol majör iki dünya arasında aracılık eder ve koyu armoniye sıcaklık katar.
Melodi: uzun bir anlatı yerine müzikal imgeler
Kısa figürler, tekrarlanan notalar, küçük adımlar ve birden açılan geniş aralıklar eserin motifsel dilini oluşturur. Çizgiler merkez bir ses çevresinde döner; ardından dörtlü, beşli ya da oktav sıçraması alanı açar.
Uzun şarkısal temalardan çok, yinelenen müzikal imgeler doğar. Motifler tekrarlanır, kaydırılır ve başka bir açıdan aydınlatılır. Finalde melodi tüm yaylı dokusunda dolaşır.
İki film – aynı müzik
Senfoninin iki görsel sürümü vardır. Yeni film gerçek yerlere ve tarihsel çağrışımlarına döner: Trois Châteaux, IX. Leo ve Hohentwiel.
Daha eski sürümde Van Gogh’un değiştirilmemiş yirmi tablosu kullanılır. Van Gogh manzarayı yalnızca betimlemez; renk, ritim ve hareketle içsel ve yoğun bir manzaraya dönüştürür. Müzik de kaleleri ses, hafıza ve hayale çevirir.
Yaylıların yinelenen motifleri ritmik fırça darbeleriyle, armonik yoğunluklar parlak renk karşıtlıklarıyla buluşur. Film ve müzik aynı dış öyküyü anlatmaz; manzarayı ruhsal bir alan olarak yaşama biçimini paylaşır. Yeni dramaturji, sıralama ve kamera hareketidir; resimler değiştirilmemiştir.
Sinvalaisphonie temel bir Alp dünyasına, Paris Walks tarihî bir şehrin hareketine açılır. İki eser kraldan ve kalelerden uzaklaşsa da albümün fikrini sürdürür: manzara ve mimari hafızayı taşır, müzik ondan yeni bir şimdi yaratır.
Başlık, Valais sözcüğünü symphonie kelimesinin sesi ve biçimine yerleştiren bir kelime oyunudur; bilinçli son ek -phonie’dir. 98 ölçülük eser iki flüt, klarnet, iki trompet ve yaylı orkestra içindir.
Akorlar, tonal merkezler ve melodi
Armoni sürekli işlevsel kadanslardan kaçınır. La, Sol, Re ve Mi çevresinde geniş tonal alanlar oluşur. Açık beşliler, üst üste bindirilmiş ikililer ve dörtlüler ile ek sesli akorlar hem arkaik hem çağdaş bir renk yaratır. Diyatonik bölümler Fa diyez, Do diyez ve başka kromatik seslerle renklenir. Kısa, adım adım ilerleyen motifler üflemeliler ve yaylılar arasında dolaşır; tekrarlar manzaradaki sabit noktalar, büyük sıçramalar ise birden açılan mekânlar gibidir. Motiflerin pes yaylılardan tiz bölgelere yükselişi, filmin topraktan zirvelerin ışığına yönelişini izler.
47 ölçülük solo piyano eseri yaklaşık dakikada 80 vuruşluk sakin 4/4 ölçüde ilerler; 1896–1900 arasındaki restore edilmiş Lumière filmlerine eşlik eder.
Akorlar, tonalite ve melodi
Ses malzemesi neredeyse bütünüyle piyanonun beyaz tuşlarıyla sınırlıdır. Do majör ile La minör arasında açık bir alan doğar, fakat Mi sık sık gerçek çekim merkezi olur. Mi bası üzerindeki mi minör tınılarla Fa bası üzerindeki Fa majör alanların yan yana gelişi, hafif modal ve zaman zaman Frigyen bir gerilim yaratır. Ek ikililer, yedililer ve tutulan sesler basit üçlüleri yüzen dört ve beş sesli akorlara dönüştürür.
Mi–Fa bas hareketi daha sonra Re ve Do’ya genişler. Melodi çoğunlukla Mi, Sol, La ve Si çevresinde adım adım ilerler. Triyoller ve kısa figürler tiz ve pes bölgeler arasında dolaşır: çizgi yürür, durur, geriye bakar ve aynı yeri başka bir açıdan görür.
ISRC: TCAJM2564594
Albüm bilgileri
Albüm Steps and Stones
Besteci Bernd Klein
Kapsam Altı parça: dört senfoni bölümü ve iki bağımsız beste
Çalgılama Yaylı topluluğu, orkestra ve solo piyano
Mekânlar ve görsel dünyalar Alsas, Hohentwiel, Valais ve Paris